Permalink | Leave a comment  »

Permalink | Leave a comment  »

Aslında en sevdiğimiz ama bir türlü örneklerini yeterince göremedeğimiz bir başarasızlık hikayesi Kozmo.com. dot-com patlamasının en ilgi çekici örneklerinden biri olarak tarihe yazıldı.

Kozmo.com 1997 yılında Joseph Park ve Yong Kang tarafından New York'ta internet bazlı bir lojistik şirketi olarak kuruldu.

İş modelleri aslında çok basit: İnternetten verdiğiniz tüm siparişleri 1 saat içerisinde bisikletli kuryeler ile size ulaştırmak.

Kozmo.com'un hikayesinin özetini buradan okuyabilirsiniz.

Pazara ilk giren şirket olarak çok hızlı bir büyüme yaşayan Kozmo.com, 12 şehirde hizmet vermeye başlamıştı. 2000 yılında 2600 çalışan ve 400.000 müşteriye sahipti. Mart 2000'de Amazon.com'dan ilk yatırımı olan 60 milyon doları kapmıştı. Amazon'dan sonra Chase Venture Capital Associates, Columbia TriStar, DreamWorks SKG, Flatiron Partners, Liberty Media, Oak Investment Partners, Softbank, 20th Century Fox, Universal Studios ve Warner Brosile yaptığı anlaşmalar ile toplam aldığı yatırım 280 milyon dolara ulaşmış, Starbucks ile 150 milyon dolarlık reklam anlaşması bile yapmışlardı.

Esasında bu iflas kaçınılmazdı. Yapılan o kadar büyük hatalar vardı ki göz göre göre iflas ettiler. Bende bu hataları inceledim ve bazı notlar çıkardım:

• 1 saatte teslimat inanılmaz bir olaydı. O yıllarda acil teslimat demek 12-24 saat arasında teslim etmek demekti. Operasyonel olarak neredeyse imkansıza yakın bir şeyi kendilerine iş modeli seçmişlerdi.
• Mevcut yazılımlar 12-24 saate göre uygun olduğu için kendi başarısız yazılımlarını üretmek zorunda kaldılar.
• Yazılımdan bisiklet tamirine kadar herşeyi kendi bünyelerinde yapmaya çalıştılar.
• Müşteri çekmek için fiyatlar düşüktü, ancak teslimat süresi nedeniyle maliyetleri yüksekti.
• Depolama sistemleri tamamen insana dayalıydı.
• Böyle bir iş modelinde maliyetin düşebilmesi için kuryenin bir seferde taşıdığı ürün sayısı büyük önem taşımaktadır. Bunun da en temel yolu nüfusun yoğun olduğu şehirlerde mağaza açmak olmasına rağmen nüfusu az olan yerlerde mağaza açmaya başladılar. Oysaki belli bölgelerde kalıp, oralarda yoğunlaşmayı, hizmet kalitesini yükseltmeyi çalışsalardı çok daha verimli alacaklardı.
• Ürün fiyat alt limiti olmadan teslimat yapıyorlardı. (2000 yılının sonlarına doğru alt limiti $5 yaptılar)
• Neredeyse hiç bir eğitim vermeden, bisiklet kullanmayı bilen herkesi işe aldılar.
• 1100 çalışanını birden işten çıkartarak mevcut çalışanları üzerinde endişe yarattılar.

Sonuç olarak; yanlış gelir modeli kurgusu ve plansız büyüme aşağıdaki sonu getirdi.

Permalink | Leave a comment  »

16 Haziran Etohum toplantısı Microsoft Türkiye ofisinde yapıldı. Toplantının konukları Nokta Medya‘nın kurucu ortağı ve CEO’su Tümay Asena ve Intel Capital‘dan Barış Aksoy oldu.. Geçen aylarda gerçekleşen yatırım konusu ve girişimcilik – yatırımcılık konularında bir çok şey konuşuldu.

Tümay Asena'nın konuşmalarından çıkardığım notlarım:

• 6 ortak bir işe başlamak zor ama herkes farklı eğitim almış ise, farklı dünya görüşleri, vizyonları var ise ve kimyanız gerçekten tutmuş ise çok başarılı ve eğlenceli bir ortaklık yapısı olabilir.  
• Startup'larda yatırımcı arayan girişimciler, finansal gücün yanında stratejik katma değer sağlayabilecek yatırımcıları tercih etmeleri gerekir.
• Günümüzde Türkiye, Endonezya, Meksika, Brezilya çok hızlı büyüyen pazarlar.
• Estonya, İsrail, Letonya gibi ülkelerde nüfus azlığından dolayı yerel pazarlar oluşamıyor. Bu da buradaki girişimcileri global projeler üretmeye zorluyor.
• Artık mobil ayağı olmayan bir proje başlatmak imkansız olacak.
• İçerik, oyun, eticaret, ödeme, arkadaşlık siteleri mobile adapte olacaklar.
• Pasaj'ın iş modelini kurgularken hata yaptık. Çünkü pasaj'da satılan ürünler el işçiliği ile yapılıyor ve ayda maksimum 1-2 tane yapılabiliyor. 50 liralık bir üründen %10 komisyon aldığınızda ve bu ürünün ayda maksimum 1-2 kere yapılabildiğini düşünürseniz gelir modelinin sağlam olmadığını görmüş olursunuz.
• Mezun olunca mutlaka iyi bir internet şirketinde çalışın. Bu sizin ilerideki çalışma hayatınız için veya startup'ınız için çok büyük bir tecrübe kazandıracak ve kendinizi daha iyi tanıma fırsatı sağlayacaktır.
• Yaşadığın her şeyden bir şey öğrendiysen, hiçbir şey kaybetmemişsin demektir.

Barış Aksoy'un konuşmalarından çıkardığım notlarım:

• Silikon Vadisi'nde exitler ortalama 50 milyon dolar ile 75 milyon dolar arası olur.
• Girişimciler asla şirketinin %30'undan fazlasını yatırımcıya vermezler.
• Yüksek şirket değerlemesi ne yatırımcı için ne girişmci için çok iyi değildir.
• Oyun pazarı asla bir firmanın tek başına domine edeceği bir pazar olamaz.
• Türkiye’de kullanıcı sayısı, kullanıcıların özelliklerinide dikkate aldığımızda muhteşem bir yerel market var.
• Türkiye’deki girişimciler için Brezilya pazarı çok iyi bir örnek. Bize çok benziyorlar.
• 3, 4 yıl sonra Türkiye’den halka açılan, milyar dolarlık şirketler çıkması beklenebilir ve bu olacaktır.
• Türkiye’de daha dokunulmamış birçok alan var ve bu girişimciler için büyük bir avantaj.

Permalink | Leave a comment  »

Etohum Yaz Kampı 2. gününde Burak Büyükdemir'in "Yeni Ekonomiye Giriş ve E-ticaret Modelleri" sunumundan aldığım notlar:

Abi gel yeni bir işe giriyoruz. İnternette sanal bir mağaza açacağız. Ne kira var, ne stok var, ne personel maaşı var. Sipariş gelecek biz tedarikçiden isteyeceğiz, paramızı da kredi kartıyla peşin almış olacağız. Siteyi açtıktan sonra site kendi kendine çalışacak, biz bütün gün ekrandan takip edeceğiz, paraları yattığımız yerden kazanacağız.

E-ticaretin ilk günlerinde bu diyalog kim bilir kaç kere yaşanmıştır. 2000'li yılların başında birbiri ardına açılan e-ticaret sitelerinin hemen hemen bir çoğu kapandı. Bunlara örnek olarak:  estore.com.tr, Weblebi.com, KoySepete.com, ChiChiQueen.com, Tio.com.tr, HerseyKampanya.com, Shobbo.com, JustCorner.com ve diğerleri..

Bu firmalar müşteri odaklı değil de, tedarikçi odaklı çalışmanın zararlarını birebir yaşadılar. Müşteri nasılsa gelir, önemli olan tedarikçilerle iyi anlaşmak, ürünleri ucuza alabilmek diye düşünürken müşteriye hiç yatırım yapmadılar. Müşterilerin ihtiyaçlarını hiç sorgulamadılar. Kişilleştirmeye, kolay ulaşılabirliğe, zengin içeriğe hep uzak baktılar. Çünkü onlar için tek önemli şey vardı: Stok tutmadan, ürünü ucuza alabilmek.

Oysa ki e-ticaretin dinamikleri geleneksel ticarete göre bambaşkaydı. Nakit akışından müşteri ilişkilerine, stok yapısından ödeme sistemlerine, kargo işlemlerinden iade alımlarına kadar herşeyi farklı.

Zappos.com'u el ealalım. Zappos internet üzerinden 3 milyon çeşit ayakkabı, giyim ve aksesuar alabileceğiniz, ücretsiz çift taraflı kargo (müşteriye gönderirken ve müşteriden iade alırken) imkanı sunan sanal ayakkabı mağazası. Mesela alıp da beğenmediğiniz bir ayakkabıyı 365 gün içerisinde ücretsiz olarak geri gönderebiliyorsunuz. Amerika merkezli servisin ücretsiz kargonun yanı sıra, sipariş verdiğiniz ürünün en geç 2-3 gün içinde elinize ulaştırılması gibi mükkemmelliyetçi bir hizmet anlayışı da var. Yaklaşık 8 milyon üyesi olan sanal mağazaya telefonla 7/24 ulaşmak mümkün.

“Başarımızın sırrı çalışanlarımıza değer vermekten ve 7/24 kesintisiz canlı hizmet veren müşteri servisimizden geliyor. Sunduğunuz ürün ne kadar mükemmel olursa olsun, eğer kaliteli bir müşteri hizmeti sunmuyorsanız, hedeflerinize ulaşamazsınız. Başarılı bir müşteri hizmeti için ise, mutlu çalışanlara ihtiyacınız var.

Kısaca başarının sırrı çok basit: Çalışanlarına değer ver ve iç dinamiklerini ortaya çıkart! Bizler çalışma arkadaşlarımızı seçerken çok ciddi süreçlerden geçiyoruz. İyi eğitimli olmalarının yani sıra varolan kadromuzla iyi geçinip geçinemeyeceklerini test ediyoruz. Oluşturduğumuz şirket kültürünü korumak için büyük çaba sarfediyoruz. İki haftalık oryantasyon sürecinin sonunda yeni iş başı yapacak çalışanımıza işten hemen ayrılması için 2000 dolar rüşvet teklif ediyoruz. Şimdiye kadar %3′lük bir kesim parayı almayı kabul etti ve işe başlamadan ayrıldı. Bu gibi değişik yöntemlerle çalışanlarımızın sadakatini ve bizimle çalışıp çalışmayacağının kararını veriyoruz.

Müşteri hizmetleri için biliyoruz ki birçok servis çağrı merkezini başka bir şirkete devrediyor. Amerika’daki bir servis için Hindistan’da bulunan çağrı merkezi ile görüşüyorsunuz. Tabi ki onlar da sorununuzu çözüyorlar ama biz Zappos olarak kendi alışveriş kültürünü iyi tanıyan empati kurabilecek şirket içi çalışanlarımız ile hizmet vermeyi tercih ediyoruz.”

Zappos'un hikayesinden ders almamız gereken en önemli iki madde:

1. Müşteri odaklı çalışma
2. Hızlı tedarik ve mükemmel lojistik

Zappos örneğinde olduğu gibi ticaret şekil değiştiriyor, yeni e-ticaret modelleri giriyor hayatımıza.

İnternet hayatımıza ilk girdiğinde bilginin pazarlanması ve kurumsal halkla ilişkiler bilgilerini sağlanması amacıyla broşür dalgası şeklinde kullanıldı. (İlk dalga)

Daha sonraları ise internet müşterilere doğrudan satışlar için yeni bir kanal olarak kullanıldı. Son müşteriler, kurumsal müşterilerden gelen siparişler, tedarikçilere siparişler ve müşterinin kendi hizmetlerini görmesi olarak kullanıldı. (İkinci dalga)

Şimdi ise işletmeler iş modellerini internetin getirdiği avantajlardan faydalanmak üzere tekrar gözden geçiriyor ve tasarlıyorlar. (Üçüncü dalga)

Yeni Ekonominin Yeni İş Kuralları:

• Zaman ve hız boyutları değişiyor
• İş süreçleri arasında süre kısalıyor
• İstekler eş zamanlı karşılanıyor
• Mekan-mesafe boyutu değişiyor ve ağlara kurulan bağlantılar sayesinde mekanın önemi azalıyor
• Ekonomik değer, somuttan soyuta doğru yön değiştiriyor ve en önemli katma değer, elle tutulmayan hizmet ve bilgi yaratılıyor
• Eski ekomomide az bulunan, daha değerliyken yeni ekonomide değer, az olan ile değil bol olan ile yaratılıyor
• Üretim faktörleri arasında yenileri ekleniyor, yaratıcılık, yetenek ve buluş da üretim faktörleri arasında yer alıyor.

Permalink | Leave a comment  »

1960'ların başında askeri ve bilimsel araştırma ve geliştirme alanında, bilgisayarlar yardımıyla bilgi paylaşımında büyük potansiyel değer olduğunu gören bir grup insanın vizyoner düşüncesinin bir sonucudur. MİT (Massachusetts Institute of Technology)'den J.C.R Licklider, 1962 yılında bilgisayarların global şebekesini önerdiği ve sosyal etkileşimlerin kayıtlı ilk tanımını yaptığı, "kısa notlar serisi" çalışmasını yayınlamıştır. Aynı yılın sonunda, Licklider ilk başkanı olduğu DARPA'ya girdi.

MIT'den Leonard Kleinrock internet bağlantısının temelini biçimlendirmek için paket anahtarlar teorisini geliştirdi. MIT'den Lavvrence Roberts 1965 yılında çevirmeli Roberts 1966 yılında DARPA'ya katıldı ve ARPANET için kendi planını hazırladı. Burada ismi geçen ve geçmeyen vizyonerler ilk internetin kurucuları oldular.

1969 yılında ARPA kuruldu ve internet kavramı olarak kullanılmaya başlandı. ARPA başlangıçta 4 ayrı üniversitedeki ana bilgisayarlarla bağlantı halindeydi. Birkaç yıl içinde çok sayıda kurum (çok sayıda araştırma enstitüsü ve üniversite) aşamalı olarak ARPA'ya bağlandı.

Internet, başlangıç aşamalarında bilgisayar uzmanları, bilim adamları ve kütüphaneciler tarafından kullanıldı. Sıradan insanların kullanabileceği kolaylıkta değildi. Bu anlamda, ilk internet bugün kullanılan gibi kolay kullanım olanağı olan kullanıcı dostu değildi. O günlerde, evlerde ve ofislerde bilgisayar yoktu. İnterneti kullanacak kişi kim olursa olsun, karmaşık bir sistemi kullanmayı öğrenmesi gerekiyordu.

1972 yılında, Ray Tomlinson tarafından elektronik posta ARPAnet'e uyumlaştırıldı. Kullanıcı adı ve adresini birleştirmek için, birçok sembol arasından "@" sembolünü seçti. 1972 yılında RFS10 olarak yayınlanmış Telnet protokolü uzaktaki bilgisayara bağlanmayı başardı. 1973 yılında RFS standartlarında yayınlanmış Ftp Protokolü, internet siteleri arasında dosya transferini olanaklı kıldı.

İlk defa Bob Kahn tarafından önerilen TCP/IP mimarisinin bir sonucu olarak, internet 1970'li yıllarda olgunluğa ulaştı. TCP/IP çok sayıda bilgisayar arasında dosya transferi, elektronik posta ve uzaktan bağlanma gibi olanaklar sunan bir internet protokolüdür. TCP/IP yukarıda belirtilen birkaç temel hizmeti verebildiği için başarılı olmuştur. 1983 yılında ABD savunma bakanlığı daha önce kullandığı NCP protokolü yerine TCP/IP'yi adapte etmiştir.

1986 yılında ABD'de Ulusal Bilim Vakfı'nın sponsorluğunda, NSFnet ABD çapında 56 kbps hızında internet omurgası oluşturulmuştur. Vakıf sponsorluğunu yaklaşık on yıl devam ettirmiş ve ticari olmayan hükümet işleri ve araştırma amaçlı kuralların düzenlenmesini desteklemiştir. Elektronik posta, Ftp ve Telnet komutları standartlaştırılmış, teknik olmayan personelin internet kullanımı da kolaylaşmıştır. Bugünkü standartlar kadar kolay olmasa da, üniversitelerdeki belirli insanlara internet kullanımını açmıştır. Kütüphanelerin yanı sıra, bilgisayar, fizik, mühendislik bölümleri internet şebekesinin yararlı bir şekilde kullanımının yolunu bulmuşlardır.

İnternetteki site sayısı az olmakla birlikte, ilgilenilen alandaki araştırmaların kayıtlarını bulmak kolay hale gelmişti. O dönemde, ulaşılabilir kaynakları indekslemek için hala çok daha fazla araca ihtiyaç vardı.

Kütüphane katalogları dışında,, ilk internet indeksi 1989 yılında yaratıldı. Peter Deutxch ve onun ekibi, Montreal McGill Üniversitesi'nde Ftp dosyalan için "archie" adıyla anılan bir arşivleyici yaratmıştır. Bu yazılım periyodik olarak elde edilmeye açık olduğu bilinen Ftp dosyalarına ulaşıyor ve listeliyordu. Archie Unix işletim sistemi komutlarını kullanıyor ve tam kapasite kullanılabilmesi için bazı unix bilgilerini de sunuyordu.

1991 yılında, Minnesota Üniversitesi'nde ilk gerçek kullanıcı dostu internet arayüzü geliştirildi. Üniversite, kampus içindeki yerel ağında bilgi ve dosyalara erişim için basit bir menü sistemi geliştirdi. Hemen ardından ana makinelerde kullanılan bu sistemin kişisel bilgisayarlarda da kullanım olanakları tartışılmaya başlandı. Bir süre sonra, menü sistemini kullanıcılara da yaygınlaştıran \ Gopher geliştirildi. Gopher, Minnesota Üniversitesi'nin maskotu olan sincap i demektir. Gopher, internette arama yapan kelimeye dayalı bir arama motorudur. Geliştirildikten birkaç yıl sonra dünya çapında 10.000'den fazla Gopher ortaya çıktı.

1989 yılında başlayan fakat Gopher'dan daha yavaş gelişen, kullanımı kolaylaştıran başka bir gelişme yaşandı. Tim Berners ve ekibi, Avrupa Parça Fiziği Laboratuvarı'nda bilgi dağıtımı için Cern adıyla bilinen yeni bir protokol önerdiler. Bu protokol 1991 yılında günümüzde de yaygın olarak kullanılan www (world wide web) adını aldı. www hipertextlere dayalı bir internet protokolüdür.

1993 yılında, internet tarihi açısından çok ileri bir gelişme olarak görülen, ilk grafiğe dayalı tarayıcı Mosaic, Mare Andreessen ve ekibi tarafından geliştirildi. Andreesen daha sonra, Microsoft'un Internet Explorer'i geliştirmesine kadar en popüler grafik tipi tarayıcı ve servis sağlayıcı olarak bilinen Netscape firmasına katıldı.

Delphi, abonelerine internet üzerinden ulusal çapta ticari işlemler yapma olanağı sunan ilk işletmedir. Delphi, Haziran 1992'de bir e-posta bağlantısı ile hizmete açıldı ve aynı yılın sonlarında tam internet hizmeti vermeye başladı. 1995 yılında, Ulusal Bilim Vakfı'nın internet omurgasına yönelik sponsorluğuna "son verdiğinde ticari kullanımdaki hileli sınırlamalar kalktı ve tüm aktörler ticari şebekeye güven duydular. AOL, Prodigy, Compuserve internete katıldılar. Böylece, internetin ticari kullanımı genişledi.

Microsoft'un tarayıcı ve internet servis sağlayıcı pazarına tam olarak girmesi, ticarete dayalı internetin sınırlarının gelişmesinde başlıca rolü oynamıştır. 1998 yılında, Microsoft'un Windows 98 sürümü işletim sistemi, internet tarayıcısı ile masa üstü kişisel bilgisayarlara iyi entegre oldu. Bu sayede, internet çok hızlı yayılmaya başladı. Microsoft'un başarısı o kadar yüksek oldu ki, ABD mahkemeleri rekabeti düzenlemek için Microsoft'un faaliyetlerini ayırarak küçültme kararı aldı.

İnternetin dünya üzerinde herhangi bir yerden her an kullanılabilmesi, gerek tüketicilerin gerekse işletmelerin ticari amaçla internet ortamına gelmesine neden olmuştur. İnternetin son 10 yıllık dönemdeki adaptasyonu o kadar hızlı olmuştur ki, fiziki ortamda yer alan hemen her şey internet ortamına taşınmıştır. İnsanlar için tanışma, sohbet etme, alışveriş yapma, müzik dinleme, film seyretme veya satın alma, bilgi arama v.b. çok çeşitli amaçlar için dünyanın her yerinde birçok ülkede çok sayıda işletme ve tüketici internet ortamında boy göstermektedir.

Bütün bu hızlı gelişimine rağmen, internet ile ilgili gelişmelerin sonuna gelindiği anlaşılmamalıdır. İnternetin verimli bir pazar ortamı olabilmesi için önünde daha birçok engeller mevcuttur. Bağlantı hızlarının artırılması, internete yönelik güvenin oluşturulması, işletme ve tüketicilerin internet ortamına adaptasyonları v.b. birçok alanda yapılması gereken birçok çalışma mevcuttur.

Kaynak: Wikipedi

Permalink | Leave a comment  »

Permalink | Leave a comment  »

Permalink | Leave a comment  »

• Dünyada 500 milyon kişi aktif olarak Facebook kullanıyor.
• Dünyadaki her 13 insandan 1'i Facebook kullanıcısı.
• Dünyadaki her 26 insandan biri her gün en az 1 kez Facebook'a giriyor.
• 18-34 yaş arasındaki Facebook kullanıcılarının %48'i uyanır uyanmaz ilk önce Facebook'u açıyor. Ve bunların %28'i yatmadan önce mobil telefonlarından girerek uykuya dalıyor.
• Bu yıl uyuşturucu madde ile ilgili sayfaların beğenme sayısı %1131 arttı.
• Amerikadaki internet kullanıcılarının %71'i Facebook üyesi.
• Facebook üyelerinin %70'i Amerika dışında yaşıyor.
• Facebook kullanıcılarının %57'si internet üzerinde gerçek hayata kıyasla daha çok konuştuklarını söylüyor.
• Amerikalı gençlerin %48'i günlük haberlere Facebook üzerinden ulaşıyor.
• Geçtiğimiz yeni yıl haftası Facebook'a 750 milyon fotoğraf yüklenmiş.

Facebook'ta 20 dakika içinde:

• 1 milyon link paylaşılıyor
• 1.5 milyon etkinlik davetiyesi yollanıyor
• 2 milyon arkadaşlık talebi onaylanıyor
• 2.7 milyon fotoğraf yükleniyor
• 2.7 milyon mesaj atılıyor
• 1.3 milyon fotoğraf etiketleniyor
• 1.9 milyon profil bilgilendirmesi giriliyor
• 1.6 milyon duvar yazısı yazılıyor
• 10 milyon yorum yapılıyor

Permalink | Leave a comment  »

İç çamaşırı markası Magic Form için McCann Erickson İstanbul tarafından hazırlanan basın ilanı.

Permalink | Leave a comment  »

Permalink | Leave a comment  »

Permalink | Leave a comment  »

I am the right brain.
I am creativity. A free spirit.
I am passion.
I am sound of roaring laughter. Yearning. Sensuality.
I am taste. The feeling of sand beneath bare feel.
I am movement. Vivid colors.
I am the urge to paint on an empty canvas.
I am boundless imagination. Art. Design. I sense. I feel.
I am everything I wanted to be.

Permalink | Leave a comment  »

Hedeflerin kadar başarılı olabilirsin.

Permalink | Leave a comment  »

Permalink | Leave a comment  »